ఉదయం 6 నుంచి 8 మధ్యే గుండెపోటు ఎందుకు వస్తుంది? నిజంగా ఇది డేంజర్‌ టైమా..?

ఉదయం 6 నుంచి 8 గంటల మధ్యే ఎక్కువగా గుండెపోటులు వస్తాయని సోషల్ మీడియాలో తరచుగా ప్రచారం జరుగుతోంది. దీంతో ఈ రెండు గంటల సమయంలో గుండె ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుందనే భయం చాలామందిలో నెలకొంది. అయితే నిజంగా గుండెపోటుకు ఉదయం 6 నుంచి 8 గంటల మధ్య మాత్రమే ప్రత్యేకమైన ‘ప్రమాదకర సమయం’ ఉందా? ఉదయం వేళల్లో గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం పెరగడం నిజమే అయినప్పటికీ.. కేవలం 6 నుంచి 8 గంటల మధ్యే గుండెపోటులు వస్తాయని చెప్పడం పూర్తిగా సరైనది కాదని నిపుణులు అంటున్నారు.

ఉదయపు గుండెపోటు నిజమేనా?

గతంలో జరిగిన పలు అధ్యయనాల్లో గుండెపోటులు ఉదయం వేళల్లో ఎక్కువగా సంభవించే అవకాశం ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ముఖ్యంగా ఉదయం 6 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం వరకు గుండెపోటుల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండొచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఏషియన్ హాస్పిటల్‌కు చెందిన కన్సల్టెంట్, కార్డియాలజీ యూనిట్-2 ఇంటర్వెన్షనల్ కార్డియాలజీ నిపుణుడు డాక్టర్ దివాకర్ కుమార్ ఏం చెబుతున్నారంటే.. గుండెపోటులు కేవలం ఉదయం 6 నుంచి 8 గంటల మధ్య మాత్రమే రావు. ఇటీవలి ఒక పరిశీలనా అధ్యయనంలో సుమారు 31.6 శాతం గుండెపోటులు ఉదయం 6 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం లోపు సంభవించినట్లు ఆయన తెలిపారు. అంటే ఉదయం వేళల్లో గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం కొంత ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ.. మిగతా సమయాల్లో ప్రమాదం ఉండదని భావించడం తప్పు.

ఉదయం పూటే ఎందుకు ఎక్కువగా ఉంటుంది?

నిద్ర నుంచి మేల్కొన్న తర్వాత శరీరంలో అనేక సహజ మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. ఇవి కొంతమందిలో గుండెపై అదనపు ఒత్తిడిని కలిగించవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఉదయం నిద్ర లేచిన తర్వాత.. సింపథటిక్ నర్వస్ సిస్టమ్ చురుకుదనం పెరుగుతుంది. రక్తపోటు పెరగవచ్చు. హృదయ స్పందన రేటు పెరుగుతుంది. రక్తం గడ్డకట్టే ప్రక్రియలో మార్పులు చోటుచేసుకోవచ్చు. ఇప్పటికే అధిక రక్తపోటు, అధిక కొలెస్ట్రాల్, మధుమేహం, ధూమపానం వంటి గుండె సంబంధిత ప్రమాద కారకాలు ఉన్నవారిలో ఈ మార్పులు గుండెపై అదనపు ఒత్తిడిని కలిగించే అవకాశం ఉంది. అయితే ఈ కారణాల వల్ల ఉదయం మాత్రమే గుండెపోటు వస్తుందని కాదు. రోజులో ఏ సమయంలోనైనా గుండెపోటు సంభవించవచ్చు.

గుండెపోటు ప్రమాదాన్ని ఎలా తగ్గించుకోవాలి?

ఒక నిర్దిష్ట రెండు గంటల సమయాన్ని ‘ప్రమాదకరమైన సమయం’గా భావించడం కంటే మొత్తం హృదయ ఆరోగ్యంపై దృష్టి పెట్టడం ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అధిక రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ వంటి గుండె సంబంధిత ప్రమాద కారకాలను నియంత్రణలో ఉంచుకోవాలి. వైద్యులు సూచించిన మందులను క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవాలి. కొన్ని సందర్భాల్లో బీటా బ్లాకర్స్ వంటి మందులు ఉదయపు గుండెపోటు ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నప్పటికీ.. మందులు మాత్రమే ఉదయపు గుండెపోటు ప్రమాదాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తాయని చెప్పడం తొందరపాటు నిర్ణయం అవుతుంది. వ్యక్తి ఆరోగ్య పరిస్థితి, ప్రమాద కారకాలు, ఇతర వైద్య పరిస్థితుల ఆధారంగా ఫలితాలు మారవచ్చు.

ఈ లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయొద్దు

గుండెపోటు లక్షణాలను గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. కింది లక్షణాల్లో ఏవైనా కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా అత్యవసర వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి.

• ఛాతీలో నొప్పి/ అసౌకర్యం
• చేయి, వీపు, మెడ లేదా దవడకు వ్యాపించే నొప్పి
• శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
• చల్లటి చెమటలు
• వికారం
• అసాధారణమైన అలసట
• తల తిరగడం

ఈ లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు ‘కొద్దిసేపటికి తగ్గిపోతుంది’ అని వేచి చూడటం ప్రమాదకరం.

గుండెపోటు.. కార్డియాక్ అరెస్ట్ ఒకటే కాదు

గుండెపోటు (Heart Attack), కార్డియాక్ అరెస్ట్ (Cardiac Arrest) రెండూ ఒకటే కాదు. గుండెపోటు సమయంలో గుండెకు రక్తప్రసరణలో అడ్డంకి ఏర్పడుతుంది. కార్డియాక్ అరెస్ట్‌లో గుండె అకస్మాత్తుగా రక్తాన్ని పంప్ చేయడం ఆపేస్తుంది.

కార్డియాక్ అరెస్ట్‌కు ప్రధాన సంకేతాలు ఇవే..

• అకస్మాత్తుగా కుప్పకూలడం
• స్పృహ కోల్పోవడం
• సాధారణంగా శ్వాస తీసుకోకపోవడం
• శ్వాస కోసం ఆయాసపడటం

ఇలాంటి పరిస్థితి ఎదురైతే వెంటనే CPR ప్రారంభించి, అందుబాటులో ఉంటే AED (Automated External Defibrillator) ఉపయోగించాలి. త్వరగా అందించే అత్యవసర సహాయం ప్రాణాలను కాపాడే అవకాశాన్ని పెంచుతుంది. ఉదయం వేళల్లో గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం పెరగవచ్చని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నప్పటికీ.. ‘ఉదయం 6 నుంచి 8 గంటల మధ్యే గుండెపోటు వస్తుంది’ అనేది తప్పుదారి పట్టించే వాదన. ఒక నిర్దిష్ట రెండు గంటలపై భయపడటం కంటే రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ వంటి ప్రమాద కారకాలను నియంత్రించుకోవడం, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని పాటించడం, గుండెపోటు లక్షణాలను గుర్తించి వెంటనే వైద్య సహాయం పొందడం మరింత ముఖ్యమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.